Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində geosiyasi transformasiyaların sürətləndiyi, çoxqütblü dünya nizamının formalaşdığı bir mərhələdə regional və qlobal əməkdaşlıq platformalarının əhəmiyyəti getdikcə artır. Bu baxımdan, sentyabrın 1-də Qırğız Respublikasının paytaxtı Bişkekdə keçirilən “ŞƏT plyus” formatında görüş dövlətlər arasında siyasi dialoqun, qarşılıqlı əməkdaşlığın və çoxtərəflilik prinsiplərinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Görüşdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı və çıxışı ölkəmizin regional proseslərə, beynəlxalq təhlükəsizlik məsələlərinə və yeni geosiyasi reallıqlara baxışını nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyevin Bişkekdəki çıxışında xüsusi diqqət Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin strateji xarakterinə yönəldilib. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bir ay əvvəl baş tutmuş dövlət səfəri çərçivəsində iki ölkə arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilənin imzalanması Azərbaycan–Qırğızıstan əlaqələrini keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldib. Bu sənəd yalnız ikitərəfli münasibətlərin hüquqi-siyasi əsaslarını möhkəmləndirmir, eyni zamanda Türk dünyası daxilində həmrəyliyin və qarşılıqlı dəstəyin gücləndirilməsi baxımından da mühüm siyasi mesajdır.

Azərbaycan və Qırğızıstan arasında münasibətlərin son illərdə sürətli inkişafı Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin dərinləşməsi kontekstində də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Nəqliyyat, enerji, ticarət, investisiya və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi iki region arasında daha sıx iqtisadi və geosiyasi bağlantıların yaranmasına imkan verir. Bu proses Azərbaycanın Şərq–Qərb və Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizlərindəki mövqeyi, Mərkəzi Asiya dövlətlərinin isə qlobal bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində artan maraqları ilə qarşılıqlı şəkildə tamamlanır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının mühüm istiqamətlərindən biri də Cənubi Qafqazda formalaşan yeni təhlükəsizlik reallıqları ilə bağlı olub. Dövlət başçısı Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin mətninin paraflanmasını 30 illik münaqişənin başa çatdırılması istiqamətində tarixi mərhələ kimi qiymətləndirib.

Prezident İlham Əliyev: “Bir ildən bir az çox müddət əvvəl Azərbaycan və Ermənistan sülh sazişinin mətnini paraflayaraq 30 illik münaqişəyə son qoydular. Beləliklə, çoxillik münaqişə zonası olmuş Cənubi Qafqaz bölgəsi sülh zonasına çevrilməkdədir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul edilmiş dörd qətnaməsi 30 ildən sonra, üç il əvvəl icra edildi. Azərbaycan artıq Ermənistana neft məhsulları tədarük edir və üçüncü ölkələrin yüklərinin tranzitini təmin edir. Ermənistanla birlikdə qarşılıqlı ticarətin həcminin artırılması, onun nomenklaturasının genişləndirilməsi və yeni yerüstü nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılması üzərində çalışırıq”.

Beləliklə, Bişkekdə keçirilən “ŞƏT plyus” görüşü Azərbaycanın xarici siyasətinin bir neçə mühüm istiqamətinin – Türk dünyası ilə strateji əməkdaşlığın, Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin genişləndirilməsinin, Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün təşviqinin və çoxtərəfli diplomatiyanın gücləndirilməsinin bir-biri ilə necə uzlaşdığını nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas mesajlarından biri ondan ibarətdir ki, Azərbaycan yeni geosiyasi reallıqlar şəraitində yalnız regional proseslərin iştirakçısı deyil, həm də yeni əməkdaşlıq və təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasına töhfə verən aktordur. Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiya arasında əlaqələrin möhkəmlənməsi, nəqliyyat və iqtisadi marşrutların genişlənməsi, Türk dövlətləri arasında inteqrasiyanın dərinləşməsi və beynəlxalq platformalarda çoxtərəflilik prinsipinin müdafiəsi Azərbaycanın regional və qlobal diplomatik gündəminə strateji məzmun verir.