Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda çıxışı müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində ikili standartlar problemini, dövlətlərin suverenliyinə hörmət məsələsini və Azərbaycanın müstəqil siyasi xəttini yenidən gündəmə gətirir. Dövlət başçısının bu məsələyə diqqət çəkməsi təsadüfi deyil. Çünki beynəlxalq münasibətlərdə eyni hadisələrə fərqli yanaşılması, hüquqi prinsiplərin siyasi maraqlardan asılı olaraq müxtəlif cür tətbiqi qlobal ədalət və təhlükəsizlik məsələlərinə birbaşa təsir göstərir.

 

İkili standartlar siyasətinin əsas problemi beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə onların praktikada tətbiqi arasındakı ziddiyyətdə özünü göstərir. Dövlətlərin ərazi bütövlüyü, suverenliyi və müstəqil qərarvermə hüququ beynəlxalq münasibətlərin fundamental prinsipləri hesab olunur. Lakin bu prinsiplərə münasibətin siyasi maraqlardan asılı olaraq dəyişməsi beynəlxalq institutların nüfuzuna və münaqişələrin həlli imkanlarına dair suallar yaradır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında bu məsələnin vurğulanması Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə bərabərhüquqlu yanaşma və qarşılıqlı hörmət prinsipinə verdiyi əhəmiyyətlə bağlıdır.

Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi tarixi yol bu mövzunun ölkəmiz üçün xüsusi məna daşıdığını göstərir. Məsələnin digər mühüm tərəfi Azərbaycanın müstəqil xarici siyasətidir. Müasir geosiyasi şəraitdə dövlətlər müxtəlif güc mərkəzlərinin maraqları, regional qarşıdurmalar və beynəlxalq rəqabət fonunda öz milli prioritetlərini qorumağa çalışırlar. Belə şəraitdə müstəqil qərarvermə, tərəfdaşlarla münasibətlərin qarşılıqlı hörmət əsasında qurulması və dövlətlərin daxili seçimlərinə müdaxilədən çəkinilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Ümumiyyətlə, ikili standartlar siyasətinə qarşı mübarizə yalnız ayrı-ayrı dövlətlərin mövqeyi ilə məhdudlaşmır. Bu, beynəlxalq münasibətlər sistemində etimadın qorunması, münaqişələrin həlli və gələcək qarşıdurmaların qarşısının alınması baxımından da əhəmiyyətlidir. Dövlətlərin eyni hüquqi meyarlarla qiymətləndirilməsi, beynəlxalq öhdəliklərin ardıcıl icrası və siyasi maraqların hüquqi prinsipləri üstələməməsi daha sabit beynəlxalq mühitin formalaşmasına töhfə verə bilər.

İkili standartların aradan qaldırılması istiqamətində isə əsas məsələ beynəlxalq hüququn prinsiplərinin bütün dövlətlərə münasibətdə ardıcıl və bərabər şəkildə tətbiq olunmasıdır.