Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində geosiyasi rəqabətin güclənməsi, yeni güc mərkəzlərinin meydana çıxması və dünya nizamının dəyişməsi beynəlxalq təşkilatların rolunu daha da artırır. Türk Dövlətləri Təşkilatı, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı kimi platformalar dövlətlərə ortaq maraqlarını müdafiə etmək, siyasi və iqtisadi əlaqələri genişləndirmək, qlobal proseslərdə iştirak imkanlarını artırmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, üzv ölkələrin fərqli siyasi və iqtisadi maraqları, eləcə də böyük güclər arasındakı rəqabət bu təşkilatların vahid mövqedən çıxış etməsini çətinləşdirir.

 

Azərbaycan dəyişən beynəlxalq şəraitdə bu platformalarla əməkdaşlığı xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirib. Ölkəmiz xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində fəal mövqeyi, irəli sürdüyü təşəbbüslər və əməkdaşlıq layihələri ilə seçilir. Bu fəaliyyət Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına, siyasi əlaqələrinin genişlənməsinə və müxtəlif regionlarla tərəfdaşlıq imkanlarının möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Xüsusilə Qoşulmama Hərəkatına sədrlik etdiyi dövrdə Azərbaycan qlobal problemlərin müzakirəsi, beynəlxalq həmrəyliyin gücləndirilməsi, neokolonializmə qarşı mübarizə və ədalətli dünya nizamının təşviqi istiqamətində mühüm təşəbbüslərlə çıxış edib. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində isə türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və humanitar əlaqələrin dərinləşdirilməsinə töhfə verir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatında fəal iştirak ölkəmizin müsəlman dünyası ilə münasibətlərinin inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin xarici siyasət kursunda dialoq, qarşılıqlı hörmət, suverenliyə hörmət və iqtisadi əməkdaşlıq prinsipləri əsas yer tutur. Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq platformalarda dövlətlər arasında fikir ayrılıqlarının dialoq yolu ilə aradan qaldırılmasını, ortaq maraqların uzlaşdırılmasını və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsini təşviq edir. Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə dialoqun inkişafı da ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq coğrafiyasını genişləndirmək və yeni tərəfdaşlıq imkanları əldə etmək strategiyasının tərkib hissəsidir.

Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan böyük güclər arasındakı rəqabət şəraitində müstəqil xarici siyasət kursunu qorumağa, milli maraqlarını beynəlxalq müstəvidə müdafiə etməyə və müxtəlif güc mərkəzləri ilə praqmatik münasibətlər qurmağa çalışır.

Beləliklə, Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlardakı fəaliyyəti dəyişən dünya nizamında mövqelərini möhkəmləndirmək, regional liderliyini gücləndirmək və qlobal proseslərə təsir imkanlarını genişləndirmək baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.